Friday, 20/09/2019|
Chào mừng bạn đến với cổng thông tin điện tử Trường THCS Nguyễn Thị Lựu
A- A A+ | Chia sẻ bài viết lên facebook Chia sẻ bài viết lên twitter Chia sẻ bài viết lên google+ Tăng tương phản Giảm tương phản

Hướng dẫn học sinh khối 9 vận dụng Lí luận văn học cho bài thi.

Lý luận văn học là một bộ môn nghiên cứu về lý thuyết văn chương. Nó là một tri thức khoa học mà hơn thế nữa, còn là một phương tiện để tìm hiểu, giải mã tác phẩm văn học trong nhà trường phổ thông nói riêng và các tác phẩm văn chương nói chung.

- Trong quá trình dạy học môn Ngữ văn, giáo viên cần khai thác và vận dụng các kiến thức lý luận môt cách khoa học, tránh việc phân tích tác phẩm văn học nghiêng về cảm thụ chủ quan.

- Việc nắm chắc kiến thức lý luận sẽ giúp học sinh khám phá phát hiện những tầng nghĩa mới mẻ thú vị giàu sức thuyết phục của tác phẩm. Học sinh hiểu rõ kiến thức lý luận văn học, biết vận dụng trong từng dạng đề, dạng bài thì sẽ chứng tỏ được “tầm” và  “chất” học sinh giỏi của mình.

1. Tầm quan trọng của việc sử dụng kiến thức lý luận vào bài văn nghị luận

- Với bài văn nghị luận nói chung, kiến thức về lý luận văn học là điều không thể thiếu. Vì thế, việc khai thác dẫn chứng lý luận và vận dụng vào bài viết là một kỹ năng cần thiết mà học sinh giỏi cần phải rèn luyện.

- Một bài viết có kết hợp kiến thức lý luận văn học sẽ phù hợp với đặc trưng bộ môn và phương pháp dạy học gắn kết từ lý luận đến thực tiễn.

- Biết chọn lọc những dẫn chứng lý luận phù hợp sẽ tạo nên những điểm nhấn, điểm sáng cho bài viết, thể hiện cảm xúc, dấu ấn cá nhân và tư duy sáng tạo của người viết, góp phần nâng cao chất lượng bài viết.

2.Những yêu cầu cơ bản

      - Đối với học sinh

             + Nắm được vai trò và ý nghĩa của lí luận văn học: giup các em hiểu sâu hơn tác phẩm (tiếp nhận) và viết văn ở dạng đề lí luận văn học tốt hơn (tạo lập).

             + Nắm được các nội dung lí luận văn học cơ bản như: một số khái niệm/ thuật ngữ văn học cơ bản hay một số vấn đề lí luận văn học cơ bản…

             + Nắm được yêu cầu:

               § Nội dung cơ bản của khái niệm/ vấn đề lí luận văn học.

               § Vai trò và ý nghĩa của khái niệm/ vấn đề lí luận văn học ấy đối với người học/ người đọc

              § Vận dụng được trong tiếp nhận và tạo lập văn bản.

3. Cách thực hiện.

         -Sưu tầm, giới thiệu các tài liệu tham khảo yêu cầu học sinh tự học, tự tìm hiểu ở thư viện và nhiều nguồn khác nhau

        Tài liệu tham khảo rất quan trọng đối với việc mở rộng kiến thức cho học sinh, nhất là về lí luận văn học. Nếu không hiểu rõ hoặc hiểu biết không đầy đủ thì bài viết sẽ lan man, thiếu độ sâu hoặc liên hệ mở rộng.

- Khi phân tích tác phẩm văn học, cần phải bám vào lý luận như đã giải thích ở trên. Tránh tình trạng lập luận, lí luận là một mảng còn phân tích tác phẩm là một mảng. Tất cả phải được đan cài vào nhau nhằm lí giải về một vấn đề của tác phẩm văn học. Kiến thức phải được xử lí một cách khoa học dựa trên nền tảng lí luận. Kiến thức đó phải mang tính phổ quát từ thực tiễn văn học nhân loại. Người tạo lập văn bản phải có nền tảng kiến thức lí luận và kiến thức về tác phẩm sâu rộng. Có như thế mới lý giải văn học một cách triệt để, thấu đáo. Văn bản được được tạo lập dựa trên lí luận chung nhưng phải mang dấu ấn của người tạo lập – đó là cái tôi.

- Không nên phô diễn kiến thức lý luận một cách tùy tiện, không gắn với nội dung đề bài hoặc đưa vào mà không phân tích, lý giải. Kiến thức để làm sáng tỏ cho một nội dung nhất định phải được nhìn một cách tổng quát chứ không phải bê nguyên khối kiến thức đó vào văn bản.

- Vận dụng lí luận như là một sự tích hợp trong tạo lập văn bản nghị luận. Bài văn đạt hiệu quả cao là nhờ vận dụng một cách linh hoạt, hợp lý giữa nhiều kiến thức lí luận, kiến thức văn học được diễn đạt cảm xúc và giàu hình ảnh.

- Chọn những câu nói, những nhận định đặc sắc về lý luận đề  lập luận  thêm vững chắc, sáng rõ và có sức thuyết phục hơn. Chẳng hạn:

“Văn học giúp con người hiểu được bản thân mình, nâng cao niềm tin vào bản thân mình và làm nảy nở ở con người khát vọng hướng tới chân lý.” (M.Gorki)

“Niềm vui của nhà thơ chân chính là niềm vui của người mở đường vào cái đẹp, của người biết đi tới tương lai.” (Pautôpxki)

“Văn học làm cho con người thêm phong phú, tạo khả năng cho con người lớn lên, hiểu được con người nhiều hơn.” (M.L.Kalinine)

“Một tác phẩm nghệ thuật là kết quả của tình yêu. Tình yêu con người, ước mơ cháy bỏng vì một xã hội công bằng, bình đẳng bái ái luôn luôn thôi thúc các nhà văn sống và viết, vắt cạn kiệt những dòng suy nghĩ, hiến dâng bầu máu nóng của mình cho nhân loại.” (Leptonxtoi)

- Khi đưa dẫn chứng thì phải biết kết hợp phân tích, bình luận, đánh giá về kiến thức lý luận đó gắn kết với nội dung của đề bài.

          - Liên hệ  mở rộng kiến thức lý luận theo thời kì văn học, theo phạm vi văn học Việt Nam và văn học nước ngoài, theo đề tài...

Mong rằng các em có thể vận dụng ít nhiều những hiểu biết này để đạt kết quả tốt hơn khi viết văn nghị luận văn học.


Tác giả: Nguyễn Thị Bé Ba
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Thư viện ảnh
Tài liệu
Thống kê truy cập
Hôm nay : 45
Hôm qua : 174
Tháng 09 : 2.881
Tháng trước : 3.438
Năm 2019 : 20.378
Năm trước : 4.001
Tổng số : 24.397